vanrieljournalistiek

Stof tot nadenken

20-07-2022

Een mens

Een mens is maar een mens en zelfs dat alleen heel af en toe.

 

Amos Oz, Israëlisch schrijver (1939-2018) van o.a. Een verhaal van liefde en duisternis (2002).

29-06-2022

'Heilige' natuur

‘Heilig’ is een lastig begrip. 'Dat is zo. Heilig betekent oorspronkelijk vooral ‘anders’. Dat is wat we zien als we naar een bloem kijken, dat die ‘anders’ is dan wij. Die andersheid moeten we respecteren. Net zoals we dat met andere mensen moeten doen.'

(...)

'Heilig wil niet zeggen dat iets goed is, of moreel juist of voorbeeldig. Het betekent alleen dat alles een eigen leven heeft, apart en verschillend van het onze, met eigen pijn en moeilijkheden en vreugde.'

 

Karen Armstrong in een interview met Marjoleine de Vos over haar boek De heilige natuur. Het herstel van de relatie met onze natuurlijke omgeving, NRC, 23 juni 2022. www.nrc.nl/nieuws/2022/06/23/karen-armstrong-het-leven-is-niet-alleen-maar-zoetheid-en-vriendelijkheid-en-de-natuur-ook-niet-a4134471

 

03-03-2021

Twijfel

Twijfel is geen erg aangename toestand, maar zekerheid is een belachelijke toestand.

 

Voltaire

04-05-2020

Natuurvergetelheid

(En daarom is het) van eminent belang de natuur weer hoog op de agenda van de filosofie te zetten, nadat die haar vanwege een obsessieve preoccupatie met de menselijke werkelijkheid lange tijd stiefmoederlijk bedeeld had. Een aantal uitzonderingen daargelaten gaat het in de moderne filosofie namelijk bijna uitsluitend om menselijke aangelegenheden, wordt zij anders gezegd gekenmerkt door een verregaande vorm van ‘natuurvergetelheid’.

 

Koo van der Wal,  De symfonie van de natuur. Tableau van een kleurrijke en creatieve werkelijkheid. 2020, p.13.

02-01-2020

Tragedie

De tragedie begint waar het verschil tussen een goede en een slechte beslissing onduidelijk is geworden, waar elke beslissing desastreuze effecten kan hebben.

 

Arnon Grunberg in Koptekst, Volkskrant, 31 dec. 2019

09-10-2018

Blinde vlek

'Ook in de filosofie speelt de betekenis van de evolutie nauwelijks een rol. Sla willekeurig welk boek open, en het is alsof je een kamer binnenstapt en het licht aandraait en plotsklaps is daar de hele wereld en de mensheid en zijn daar alle vragen betreffende het denken en de ware kennis: zonder enig spoor van een kosmische geschiedenis, zonder enig verband met de bloemen en de bijen, zonder enige poging tot verworteling in 'de natuur'.'

 

Jan Warndorff, Geen idee, Filosofie van het boerenverstand, p. 65.

05-10-2017

Verschil moet er zijn

'De homo sapiens vormt van oudsher al een eusociale samenleving, net zoals mieren en bijen. Je krijgt daardoor specialisatie binnen de groep. Dat betekent dat er mensen waren die stressbestendig zijn en gevaarlijke dingen kunnen doen zoals jagen. En er waren mensen die angstig zijn, dwangmatig, controleerderig. Die gingen de besjes checken of er geen giftige tussen zit of pasten op de kinderen, ze ordenden het huis. En die specialisaties zoeken elkaar op in partnerkeuze, waardoor het verschil verder wordt vergroot.'

 

Witte Hoogendijk, psychiater en hoogleraar en hoofd van de afdeling Psychiatrie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, interview door Piet-Hein Peeters, Zorg + Welzijn magazine, okt. 2017.

22-09-2017

Zie je wel, we gaan eraan!

Als het ergste gebeurt, ziet de depressieveling zich opgetogen bevestigd in zijn donkere vermoedens,

 

Jamal Ouariachi in een column over geëngageerde kunst, VN 12 juni 2017.

16-02-2017

De mens als plaagdier

‘De Australische professor ethiek Clive Hamilton stelt dat van de biomassa van zoogdieren 30 procent wordt ingenomen door mensen en 67 procent door vee dat dient om die mensen te voeden. Voor de niet-gedomesticeerde diersoorten blijft dan helaas niet zoveel over: rond de 3 procent.'

 

René ten Bos, Extinctie, pag.94, citeert Clive Hamilton, Defiant Earth: The Fate of Humans in the Anthropocene (2017), p.42

08-09-2016

Over de intrinsieke waarde van natuur

'Als je het bos ingaat, kun je ervaren dat je een deel van de natuur bent, die niet gereduceerd kan of mag worden tot een middel om menselijke doelen en behoeften te vervullen. Het gras, de bomen en de vogels bestonden lang voor de mens en zullen ons zeker allemaal overleven. Ze zijn er niet voor ons.

(...) Je kunt de eigen waarde van de natuur het gemakkelijkst voelen door erin te gaan en jezelf eventueel de vraag te stellen: zou de wereld een armere plek zijn als de potvis zou uitsterven? Vanuit een menselijk voordeelperspectief, dat alle zin en waarde tot subjectieve perspectieven van de mens reduceert, is het antwoord waarschijnlijk nee. Het maakt helemaal niet uit of de potvis uitsterft of niet, want hij heeft geen functie voor ons. Maar de meesten zullen toch onbehagen bij dat antwoord voelen en zullen intuïtief aanvoelen dat de wereld armer zal zijn zonder de potvis, ook al zullen we nooit ervaringen of interacties met deze potvis hebben.'

 

Svend Brinkmann, Standvastig. Onder alle omstandigheden jezelf blijven, 2016. (oorspronkelijke titel: Stå fast), pp 109-110.

page loading